Kto z czegożyje?

Szymon  Dickstein 06/03/2017

Szymon Dickstein (Szymon Diksztajn, pseudonim Jan Młot, ur. 8 lub 14 lutego[1] 1858 w Warszawie, zm. 6 lipca 1884 w Bernie) – polski działacz marksistowski, przyrodnik, członek I Proletariatu, współtłumacz na język polski I tomu Kapitału Karola Marksa (w 1881 roku). Urodził się w Warszawie, jako syn Rafaela i Małgorzaty z domu Waldenburg. Jego bratem był matematyk Samuel Dickstein. Uczył się w II Gimnazjum w Warszawie, po czym rozpoczął studia przyrodnicze na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim. Od 1878 roku przebywał na emigracji - najpierw we Francji, a później w Szwajcarii. Współpracował i współredagował czasopisma związane z Proletariatem: "Przedświt", "Walka Klas" i "Równość". Utrzymywał kontakty z grupą rewolucjonistów Czornyj Pieriedieł (m.in. z Plechanowem i Dejczem)[1].

Do najbardziej znanych prac Dicksteina należy opowiadanie z 1881 Kto z czego żyje?, w którym popularyzował w bardzo przystępny sposób główne treści teorii marksizmu wyłożone w Kapitale Karola Marksa.

Dickstein zainicjował też przekład na polski dzieła Karola Darwina O powstawaniu gatunków drogą naturalnego doboru czyli o utrzymywaniu się doskonalszych ras w walce o byt (tuż przed śmiercią w 1884 roku). Poza tym, w dorobku translatorskim Dicksteina znajdują się liczne prace Ferdynanda Lassalle’a.

Z powodu ciężkiej sytuacji materialnej i problemów osobistych popełnił samobójstwo. Został pochowany na cmentarzu Carouge pod Genewą...

"Kto z czego żyje?" - była broszurą niezwykle popularną w ruchu robotniczym w Europie i na całym świecie. Doczekała sie ona przekładów na kilkanaście języków i dzisiątków wydań w róznych językach świata. Jej podstawowa idea to opowiedzieć krótko "zwykłym ludziom"  podstawowe idee "Kapitału" Karola Marksa i podstawowe zasady rewolucyjnego ruchu robotniczego.

Cytat Prawo do tego, by w granicach pewnych warunków móc cieszyć się bez przeszkód przypadkowością , nazywano dotąd wolnością osobistą KAROL MARKS