Najnowsze artykuły

Czytelnicy Karola Marksa
Jerzy Kochan

Co z perspektywy współczesności pozostaje aktualne w teorii Karola Marksa? Czy i na ile marksizm jest aktualny? Z zarysowanej tu przeze mnie analizy współczesności odpowiedź wynika dość jasna. Marks pozostaje niezwykle współczesnym i fascynującym teoretykiem. Jego teoria kapitalistycznego sposobu produkcji pozostaje bezkonkurencyjną. Teoria wartości i wartości dodatkowej, teoria własności, teoria klas, procesu społecznego, teoria ideologii, świadomości społecznej, w tym fetyszyzmu towarowego i świadomości fałszywej, teoria alienacji,  teoria religii… to wszystko zachowuje swoją ważność i niezwykle inspirującą moc. Jest tak tym bardziej, że przecież twórczość Karola Marksa i związanego z nim bardzo Fryderyka Engelsa znalazła swoich wielbicieli i kontynuatorów. Marks i Engels byli twórcami nowej formy materializmu filozoficznego :  materializmu historycznego i dialektycznego. Był on w czasach swego powstawania formą przezwyciężania ograniczeń dotychczasowego idealizmu i materializmu, był nowym paradygmatem uprawnia refleksji teoretycznej dla całego poznania naukowego i dla refleksji filozoficznej. Powstał również jako nowoczesna forma kontynuacji dorobku tradycji teoretycznej, w tym zwłaszcza klasycznej filozofii niemieckiej,  socjalizmu utopijnego i klasycznej ekonomii politycznej. Stał się swoistą formą nowego paradygmatu kulturowego, fundamentem nowej cywilizacji przyszłości.

Przeczytaj
Ideologia późnego kapitalizmu
Florian Nowicki

   

Wczesna ideologia kapitalizmu zachodniego, wyrażająca „ducha” rewolucji burżuazyjnej z całym jej humanistycznym patosem, ma charakter pseudohumanistyczny – odwołuje się do obietnicy emancypacji człowieka, a negatywnym układem odniesienia jest dla niej feudalizm, jako ustrój niewolący człowieka. Pseudohumanizm występuje przede wszystkim w formie humanizmu demokratycznego: ideologii nie odnoszącej się bezpośrednio do kapitalizmu, ale legitymizującej go jako ustrój ekonomiczny powiązany z „demokracją”. Pseudohumanizm uznaje „demokrację” za spełnienie humanistycznej obietnicy wyzwolenia człowieka (z przednowoczesnych form niewoli). Ideologiczny „rozwój” kapitalizmu sprowadza się do dehumanizacji – faszyzacji – jego ideologii, czyli oczyszczania jej z odniesień do aksjologii humanistycznej. Jest w tym głęboka prawidłowość. Jedynie antyhumanistyczne ideologie są w stanie opiewać burżuazyjny sposób życia, bądź adekwatnie wyrażać kondycję duchową – żyjących w kapitalizmie – mas ludowych. Humanizm rzeczywisty staje się tymczasem ideologią jednoznacznie antykapitalistyczną.

 

 

 

Przeczytaj
Aresztować filozofię?
Jerzy Kochan

Historia przyśpiesza. Polityka wdziera się bezpośrednio w obszar teorii i poznania naukowego. Już nie tylko za pośrednictwem mniej lub bardziej zapośredniczonych metod oddziaływania administracyjnego czy ekonomicznego. Policja wkracza na konferencję naukową z prokuratorskim poleceniem sprawdzania na terenie uniwersytetu, czy nie ma tam propagowania praktyk totalitarnych. Wkraczanie Policji na uczelnie i takie „sprawdzanie” naukowców, badaczy, wkraczanie w celu, pożal się Boże, „merytorycznej” oceny konferencji samo jest totalitarną praktyką czystej wody. Skandal ten miał miejsce w trakcie organizowanej przez „Nową Krytykę” konferencji naukowej poświęconej dwusetnej rocznicy urodzin Karola Marksa „Urodziny Karola Marksa” (9–12 maja 2018 r., Pobierowo). Była to kolejna z naszych konferencji odbywających się corocznie od prawie 20 lat nad morzem w Pobierowie, w Ośrodku Szkoleniowo-Wypoczynkowym Uniwersytetu Szczecińskiego pod generalnym tytułem „Filozoficzne źródła nowoczesnej Europy”. Mają one charakter ogólnopolski, a często i międzynarodowy. Gościliśmy na nich zagranicznych gości, między innymi z Holandii, Francji, Niemiec, Stanów Zjednoczonych, Rosji, Chin, Hiszpanii, Włoch… Tegoroczny program związany z rocznicą Karola Marksa był powszechnie dostępny w internecie i jest możliwy do obejrzenia w sieci również i teraz (http://www.karolmarks.pl). Zdumiewające wydarzenie

Przeczytaj
POTLACZ Projekt racjonalnego upiększenia Paryża
POTLACZ 

Nieznacznie przerabiając system drabin przeciwpożarowych i przerzucając kładki tam, gdzie jest to konieczne – otworzyć dachy Paryża dla spacerowiczów.

Skwery i parki pozostawić otwarte w nocy. Latarnie mają być wygaszone. ( W kilku przypadkach nieznaczne stałe oświetlenie może być uzasadnione względami psychogeograficznymi.)

Wszystkie uliczne latarnie należy wyposażyć w przełączniki; użytkownicy powinni mieć prawo do samodzielnego decydowania o oświetleniu.

Jeśli chodzi o kościoły, wysunięto cztery różne rozwiązania; za każdym z nich przemawiają pewne racje, uznano zatem, że rozstrzygnąć powinna empiria.

G.-E. Debord opowiedział się za całkowitym zburzeniem wszelkich budowli sakralnych ( niech nie pozostanie po nich najmniejszy ślad, przestrzeń będzie można wykorzystać).

Gil J. Wolman zaproponował pozostawienie kościołów i pozbawienie ich religijnych funkcji. Potraktować kościoły jak zwyczajne budynki. Pozwolić dzieciom bawić się w nich.

Michèle Bernstein domagała się częściowego zburzenia kościołów tak, aby ruiny nie pozwalały odgadnąć ich pierwotnego przeznaczenia (Wieża Jakuba przy bulwarze Sébastopol byłaby przypadkową ilustracją takiej praktyki). Idealnym rozwiązaniem byłoby całkowite zburzenie kościołów i zrekonstruowanie ruin na ich miejscu. Propozycja wysunięta wcześniej wybrana została jedynie ze względów ekonomicznych.

Wreszcie Jacques Fillon chciałby przekształcić kościoły w domy dla wywoływania strachu ( wykorzystując ich obecną atmosferę, akcentując jej aspekty paniczne).

Przeczytaj

Najnowsze wideo

Ostatnie numery

Cytat Polityka musi stać się naszą religią. LUDWIG FEUERBACH